MŚP ostrożnie patrzą w przyszłość. Inwestycje nadal pozostają pod presją
Nastroje wśród mikro, małych i średnich przedsiębiorstw przestały się pogarszać, jednak firmy wciąż nie sygnalizują wyraźnego powrotu na ścieżkę wzrostu. Najnowszy Barometr EFL pokazuje, że przedsiębiorcy koncentrują się przede wszystkim na utrzymaniu sprzedaży, kontroli kosztów oraz efektywnym wykorzystaniu posiadanych zasobów.
Wartość Barometru EFL na III kwartał 2026 roku wyniosła 47,8 pkt. To wynik niemal identyczny jak w poprzednim kwartale, gdy wskaźnik osiągnął 47,7 pkt. Zatrzymanie wcześniejszych spadków może wskazywać na stabilizację nastrojów, jednak indeks nadal pozostaje poniżej poziomu 50 pkt., uznawanego za granicę warunków sprzyjających rozwojowi przedsiębiorstw.
Dane nie wskazują zatem jeszcze na przełom. Zamiast planowania dynamicznej ekspansji przedsiębiorcy skupiają się na bezpieczeństwie bieżącej działalności, zachowaniu płynności finansowej i ograniczaniu ryzyka.
Sprzedaż bez większych zmian
Większość firm nie spodziewa się w najbliższych miesiącach znaczącej poprawy sprzedaży. Utrzymanie jej na dotychczasowym poziomie przewiduje 88 proc. ankietowanych, natomiast 12 proc. przedsiębiorców liczy na wzrost.
Choć udział optymistycznych odpowiedzi jest nieco większy niż kwartał wcześniej, nadal dominuje podejście zachowawcze. Przedsiębiorstwa nie zakładają gwałtownego zwiększenia liczby zamówień, dlatego ostrożnie podchodzą również do rozbudowy zaplecza produkcyjnego i logistycznego.
Podobne oczekiwania dotyczą płynności finansowej. Aż 89 proc. badanych firm nie przewiduje zmian w tym obszarze, a jej poprawy spodziewa się 10 proc. przedsiębiorców. Jednocześnie zdecydowana większość ankietowanych zakłada utrzymanie zapotrzebowania na finansowanie zewnętrzne na obecnym poziomie.
Firmy wstrzymują decyzje inwestycyjne
Największą ostrożność widać w planach dotyczących inwestycji. Połowa przedsiębiorstw zamierza utrzymać nakłady na środki trwałe na dotychczasowym poziomie, 35 proc. spodziewa się ich ograniczenia, a jedynie 15 proc. zakłada wzrost wydatków.
Może to oznaczać, że firmy w pierwszej kolejności będą poszukiwały możliwości zwiększania wydajności w oparciu o już posiadane zasoby. Decyzje dotyczące nowych maszyn, rozbudowy zakładów, powierzchni magazynowych lub zwiększenia zdolności produkcyjnych mogą być odkładane do czasu pojawienia się trwalszych sygnałów poprawy koniunktury.
Nie musi to jednak oznaczać całkowitego zatrzymania modernizacji. W okresach niepewności szczególnego znaczenia nabierają rozwiązania, które można wdrażać etapowo i skalować wraz ze wzrostem zapotrzebowania. Przedsiębiorcy coraz dokładniej analizują czas zwrotu z inwestycji, możliwość ograniczenia kosztów oraz wpływ nowych technologii na ciągłość procesów.
Mikrofirmy najbliżej granicy wzrostu
Wszystkie analizowane grupy przedsiębiorstw osiągnęły wynik poniżej 50 pkt. Najwyższy poziom wskaźnika odnotowano wśród mikrofirm — 49,1 pkt. Małe i średnie przedsiębiorstwa uzyskały po 47,2 pkt.
Różnice między poszczególnymi segmentami pozostają więc stosunkowo niewielkie. Najbardziej zachowawcze pod względem inwestycji są małe firmy. Spadek nakładów przewiduje 39 proc. z nich, podczas gdy ich zwiększenie planuje 12 proc. Wśród mikrofirm i średnich przedsiębiorstw wzrost inwestycji zakłada po 18 proc. ankietowanych.
Efektywność ważniejsza niż szybka ekspansja
Wyniki badania pokazują, że dla sektora MŚP nadchodzące miesiące będą okresem ostrożnego zarządzania zasobami. W takich warunkach przedsiębiorstwa poszukują przede wszystkim rozwiązań pozwalających zwiększać produktywność bez nadmiernego podnoszenia kosztów stałych.
Dotyczy to również logistyki i magazynowania. Lepsze wykorzystanie dostępnej przestrzeni, ograniczenie pustych przebiegów, cyfryzacja przepływu informacji czy automatyzacja wybranych czynności mogą przynosić wymierne korzyści bez konieczności jednoczesnego przeprowadzania dużej i kosztownej transformacji całego przedsiębiorstwa.
Coraz większą rolę odgrywa również dostęp do aktualnych danych. Systemy monitorujące zapasy, przepływ towarów i wydajność procesów pozwalają szybciej identyfikować straty oraz podejmować decyzje na podstawie rzeczywistego zapotrzebowania. Dla firm działających w warunkach zmiennego popytu może to być istotny sposób na ograniczenie ryzyka.
Technologie odpowiadające na potrzeby MŚP
Ostrożniejsze podejście do inwestycji stawia nowe wymagania przed dostawcami technologii. Przedsiębiorcy oczekują dziś nie tylko wysokiej wydajności, lecz także elastycznego finansowania, łatwej integracji z istniejącą infrastrukturą i możliwości stopniowej rozbudowy systemów.
Rozwiązania z zakresu automatyki magazynowej, transportu wewnętrznego, identyfikacji towarów, robotyzacji i oprogramowania zarządzającego procesami mogą wspierać firmy w zwiększaniu efektywności przy zachowaniu kontroli nad nakładami.
Targi MODERNLOG są przestrzenią prezentacji takich technologii oraz wymiany doświadczeń między dostawcami rozwiązań a przedstawicielami przemysłu, handlu i logistyki. W warunkach ostrożności inwestycyjnej bezpośrednie porównanie możliwości poszczególnych systemów może pomóc przedsiębiorstwom wybierać rozwiązania najlepiej dopasowane do ich aktualnej skali działalności i planów rozwoju.
Barometr EFL został przygotowany na podstawie badania reprezentatywnej grupy 600 mikro, małych i średnich firm z całej Polski. Ankiety przeprowadzono od 15 czerwca do 6 lipca 2026 roku.